Allı Turnam türküsünün hikayesi nedir?

Allı Turnam türküsü, derin bir duygusal hikayeyi barındıran, Türk halk müziğinin önemli eserlerinden biridir. Güzelliğiyle bilinen genç bir kızın ve ona aşık olan gencin yaşadığı trajik olaylar, bu türkünün temelini oluşturur. Farklı anlatılar, aşk, kayıp ve özlem temalarını işlerken, dinleyicilere de derin bir hüzün ve melankoli hissettirir. Bu eser, sadece bir aşk hikayesi değil, aynı zamanda yaşanmış acıların ve anıların melodik bir ifadesidir.

Allı Turnam türküsünün iki ana rivayete dayanan hikayesi şöyledir:

1. Genç bir kızın trajik aşkı. Güzelliğiyle dillere destan “Allı Turnam” lakaplı genç bir kız ile çalışkan ve dürüst bir gencin karşılıklı ve tutkulu aşkı anlatılır. Gençler evlenmeye karar verirler, ancak genç adamın ailesi, kızın fakir olması nedeniyle bu birliğe karşı çıkar. Ailesini ikna etme umuduyla uzak diyarlara yola çıkan genç, ne yazık ki trajik bir kaza sonucu hayatını kaybeder. Sevdiğinin ölüm haberini alan genç kızın acısı tarifsizdir. Onun yürek parçalayan feryatları, dağları taşları inleten ağıtları, zamanla bir türküye, yani bugünkü “Allı Turnam”a dönüşür.

2. Genç kızın başkasıyla evlenmesi. Genç kızın başkasıyla evlenmesi üzerine, ona âşık olan gencin duyduğu derin hasret ve acı, “Allı Turnam” dizelerinin doğuşuna sebep olur.

Hangi hikaye daha baskın olursa olsun, her iki anlatı da bu türkünün sadece bir melodi değil, aynı zamanda yaşanmış bir dramın, hissedilmiş bir özlemin sanatsal ifadesi olduğunu gösterir.

Ayrıca, turnaların yerleştiği bir ovada bir gün bir çift turnanın avcıların hedefi olması ve erkek turnanın vurulması üzerine, dişi turnanın günlerce köyün üstünde döne döne eşini araması ve inlercesine ötmesi de türkünün hikayeleri arasında yer alır.

Allı Turnam türküsü, Türk halk müziğinin efsanevi ozanlarından Hacı Taşan'a aittir.