19. yüzyılda modernleşme ve karşıtları nelerdir?

19. yüzyılda modernleşme, toplumsal ve kültürel dinamiklerin derin bir dönüşüm sürecine girmesine neden olmuştur. Bu dönemde, geleneksel değerler ile yenilikçi yaklaşımlar arasındaki çatışma belirginleşmiş ve farklı düşünce akımları, modernleşmenin sonuçlarına karşıt duruşlar sergilemiştir. Bu bağlamda, muhafazakâr düşünceler, toplumsal değişim ve reformlar karşısında kendilerini savunmuş ve eski düzenin korunması yönünde çabalar göstermiştir.

19. yüzyılda modernleşmenin bazı karşıtları ve modernleşme süreci şu şekilde özetlenebilir:

• Modernleşmenin Karşıtları:
  • Muhafazakâr Düşünce: Muhafazakârlar, Fransız Devrimi'ne ve özellikle Rousseau'ya karşı çıkarak, Aydınlanmanın bireyi disipline edici kurumlardan özgürleştirmesine karşı çıkmışlardır. Edmund Burke, Bonald, Haller, Maistre, Cahteaubriand gibi düşünürler, cemaat, akrabalık, otorite ve din gibi değerlere vurgu yapmış ve ortaçağ geleneğini öne çıkarmışlardır.
• Modernleşme Süreci:
  • Osmanlı'da Modernleşme: Osmanlı Devleti, 1770-1876 yılları arasında bir asırlık dönemde, askeri, idari ve siyasi sistemlerinde ıslahatlar ve reformlar gerçekleştirmiştir. Bu süreçte, yasama, yürütme ve yargı alanlarında değişiklikler yaşanmış, merkezi yönetim düzenleyici ve yasa koyucu bir yapı kazanmıştır.
  • Toplumsal Değişim: Modernleşme, ulaşım, haberleşme ve üretimde gelişmelere yol açarken, yetersiz altyapı nedeniyle salgın hastalıklar ve yaşam zorlukları da beraberinde getirmiştir. Ayrıca, geleneksel yapıların zayıflaması, bireylerin topluma ve işe yabancılaşmasına neden olmuştur.
  • Islahatların Etkisi: 19. yüzyılda Osmanlı'da uygulamaya konulan reformlar, şehrin sosyal ve kültürel hayatında da değişikliklere yol açmış, geleneksel kültürel pratiklerin etkisi azalmıştır.